Artık kesin rehber düzeltilecek diye düşünürken işler hiç beklediğim gibi gelişmedi. Yukarıda okuyabileceğiniz​ 2016'da yazdığım Memnuniyet Eleştiri Şikayet Formuna Kızılay tarafından sonunda cevap verildi. Fakat cevap maalesef yine  bilimsel gerçeklerden çok uzaktı. Yanlışlar sabitti ve bu durumun ivedilikle çözülmesi gerekiyordu. Çözmek isteseler beni kovduktan yarım saat sonra yaptıkları gibi güncelleme yapacaklarına dair mail atabileceklerini biliyordum. Fakat yine de 2 yıl önce açtığım MEŞ'e şu şekilde bir cevap geldi.

​

"Sayın Dr. Muhsin GÜLLÜ, merhaba;

24045 nolu MEŞ bildiriminize ilişkin olarak bu e-postayı yazmaktayım. Bildiriminizde geçen konular tarafımızca incelenmiştir…

Bu bildiriminize konu olan Malarya ile ilgili olarak, Ulusal Rehberin çıkışından sonra uygulamada karşılaşılan sorunlar nedeniyle, ekteki yazılar ile uygulama esasları bildirilmiştir… Son olarak, Sağlık Bakanlığına, konuyla ilgili hususlar öneri olarak da bildirilmiş olup bu yazıya, diğer bazı yazılarda olduğu üzere cevap alınamamıştır...

İdari olarak problemin çözümüne yönelik alınması öngörülen tedbirler, öncelikle mevzuatla doğrudan çelişmeme şartını karşılaması, bundan sonra da sahadaki uygulamanın kolay olup olmayacağı gibi çeşitli faktörler gözönüne alınarak belirlenmekte ve buna göre hareket tarzı belirlenerek problemin çözümü yoluna gidilmektedir…

Bununla birlikte, Ulusal Rehberlerimiz sonuçta bir kanuna ve bu kanuna dayanarak çıkan yönetmeliğe dayanarak bir bilimsel kurul tarafından hazırlanıp T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından çıkartıldığından aynı zamanda yasal olarak bağlayıcılıkları da mevcuttur. Bu kısıtlılıklar içerisinde çözümler oluşturulmakta, oluşturulan çözümlerin kurumsal olarak standart uygulamalar haline dönüşmesi beklenmektedir…

Bildiriminizde bahsedilen diğer konular, çeşitli platformlarda  ilgili makam ve kişilerle paylaşılmaktadır. Ulusal Rehberlerin revize edileceği ifade edilmesine rağmen henüz tamamı dahi yayınlanmamıştır. Zaman içinde gerekli diğer konuların da ilgili tüm Ulusal Rehberlere dahil edileceğini umut ediyor olmamıza rağmen, mevzuatta açık olarak yazılı hususların aksine bir uygulama gerçekleştirdiğinizde bu hususun doğrudan suç oluşturabileceğini bilmeniz; ve rehberlerin mevcut halinde yazılı olanın dışındaki durumlarda, özellikle bağışçının sağlığını veya alıcının sağlığını tehdit etmesi beklenebilecek hususlarda tedbirli olmak yönünde hareket etmeniz ve mesleki kanaatinizi bu yönde kullanmanız uygun olacaktır…   

​

Size iyi günler ve iyi çalışmalar diliyorum.

​

Dr. .........."

​

Bu maile .... Hanım ve ..... Hanım'ı da ekleyerek şu şekilde iki ayrı mail attım. Artık ciddi anlamda karşımda muhattap olan kişilerin beni anlamamakta özel bir çaba sarf ettiğini düşünerek üslubumu ve söylemlerimi iyice sertleştirdim.

​

1. Mail:

​

Merhabalar,

​

Zaman ayırıp cevap verdiğiniz için teşekkür ederim fakat açtığım MEŞ'in tarihine bakarsanız Eylül 2016 yılına ait olduğunu göreceksiniz ki o dönemde uygulamada Dünya Sağlık Örgütü'nün listesinden yıllar önce çıkarılan Gürcistan(2012) gibi ülkeler vardı ve bunun düzeltilmesini talep etmiştim. Malarya konusu çok geniş bir konu fakat biz bu konuya maalesef amatör yaklaşıyoruz.

​

Gönderilen yazılardan haberim var fakat yapılan uygulamalar maalesef yanlıştır ve bu kendi görüşüm değil, gelişmiş ülkelerin kan bağış politikasında yer alan uygulamalardır. Akıl almaz bir yazı ile yıllarca kan aldığımız yabancı uyruklu vatandaşlarımızdan bir anda kan bağışı almayı kestik. Bunun sahada 1 yılı aşkın süredir sıkıntısını çekiyorduk şimdi düzeltilir gibi oldu fakat maalesef son gönderilen liste de yine üstün körü hazırlanmış bir liste. Malarya listesinde yer alan ülkelerin bölge bölge listesi hazırlanmalıdır. Mesela Suudi Arabistan'da sadece Güney ve Batı eyaletlerinde sıkıntı vardır. Mekke, Medine, Taif gibi eyaletlerde sıkıntı yoktur. Dolayısıyla Hac vazifesini yerine getirenlerden İngiltere gayet kan almaktadır. Zaten Türkiye(özellikle Adana bölgesi) bu listeden yeni çıkarılmıştır.(2015 yılında Türkiye WHO'nun listesinde yer almaktadır) 2016 Eylül ayına göre listemizde bir düzeltme vardır fakat bu düzeltme çok amatörcedir ve hem Kızılay'a hem Türkiye Cumhuriyetine yakışmamıştır.

​

Yapılması gereken Sıtma-Antikor testidir. Yeni getirdiğiniz kuralda yoğun çelişkiler vardır. Mesela kişi malarya listesinde bulunan bir ülkede 3 yıldan uzun geçirdiyse sıtma antikor testi getirmeksizin kan veremez denmektedir. Sorularda bununla ilgili bir soru olmadığı gibi hazırladığınız listede ülkelerin geçmiş malarya listeleri de bulunmamaktadır. Mesela şu an listede olmayan bir ülke olarak Suriye'yi ele alalım. Suriye'nin listeden çıkarılma nedeni bildirim yapılmamasıdır. Şu anki durum göz önüne alınarak Suriyelilerden kan alınmamalıdır zira savaş şartlarında Sıtma bildirimi beklemek abesle iştigaldir. Yine de biz alacağız listede yok diyorsanız kişi eğer 1996 yılından önce Suriye'de doğdu ve 6 aydan uzun süre geçirdiyse eğer 1996 yılından önce Suriye'nin tüm bölgelerinde Malarya riski vardır. Daha bir çok böyle neye istinaden ülke listesinden çıkarıldığını anlamadığım ülke vardır. Uygulama yanlıştır ve bunun bir an önce düzeltilmesi gerekmektedir. Şimdi samimi olarak

1- Kişi malarya riskli bölgede 6 aydan uzun süre geçirdiyse kan vermemelidir.

2- Yeni listede geçmişte listede olan ülkeler kaldırılmıştır.

​

Peki geçmişte listede olup o dönemde doğan kişilerden kan alarak doğru mu yapmış oluyoruz? Bu çok basit mantıksal bir çıkarımdır. Bölge bölge yıl yıl liste hazırlanmalıdır. Kızılay'a yakışan budur. www.kanvercanver.net sitesine girip Yurt dışı ziyaretlerine tıklarsanız İngiltere modelini anlayabilirsiniz. Malarya ile yaklaşım aşağıda yazdığım gibi olmalıdır.

​

Birleşik Arap Emirlikleri

Malarya Güncel Risk: Hayır = Yani şu andan itibaren ziyaret edip gelen için kan bağışı açısından bir risk yok.

Malarya Geçmiş Risk: Şubat 1996 tarihine kadar yılın tüm zamanlarında tüm ülke

Aralık 2011 tarihine kadar ülkenin doğu kısımları = Yani bu dönemlerde bu bölgelerde 6 aydan uzun süre geçirdiyse Sıtma Antikor testi istenmelidir.

​

Sonuç olarak bölgesel ve yıllık olarak güncel bir liste hazırlanmalıdır. Ülke listesi kendi hazırladığım sitedeki gibi sadece Malarya için değil diğer seyahat bazlı hastalıklar için de uygulanmalıdır. Malarya tek kanla bulaşan ve seyahat ilişkili hastalık değildir. Yaptığımız uygulama yanlıştır ve bu herkesin anlayabileceği basitlikte bir yanlıştır. Kızılay Sıtma-Antikor testi almalı ve bir kereye mahsus olmak üzere bu öyküyü veren bağışçılara Sıtma-Antikor testi yapmalıdır velev ki imkanlar dahilinde değilse bir an önce bahsettiğim gibi bölgesel ve yıllık bir liste hazırlanmalıdır.

 

Malarya konusunu anlatabildiysem ne mutlu şimdi geleyim diğer yazdıklarınıza

"Bununla birlikte, Ulusal Rehberlerimiz sonuçta bir kanuna ve bu kanuna dayanarak çıkan yönetmeliğe dayanarak bir bilimsel kurul tarafından hazırlanıp T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından çıkartıldığından aynı zamanda yasal olarak bağlayıcılıkları da mevcuttur. Bu kısıtlılıklar içerisinde çözümler oluşturulmakta, oluşturulan çözümlerin kurumsal olarak standart uygulamalar haline dönüşmesi beklenmektedir…

Bildiriminizde bahsedilen diğer konular, çeşitli platformlarda  ilgili makam ve kişilerle paylaşılmaktadır. "

​

....... Bey'e söyledim daha bir çok kişiye söyledim fakat derdimi anlatmakta sıkıntı yaşadığımı düşünüyorum. Ulusal Rehberin red kriterlerini yazanlar halkın sağlığını tehdit etmekten hesap vermelidir. Karşılaştığım en amatör liste ile hazırlanan bu rehber ile her bağış kanı alacak kişiye ve kanı veren kişiye zarar verme potansiyelini taşımaktadır. Bu kritik ve hayati bir konudur. Yasayı koyan, rehberin red kriterlerini yazan optimum zeka düzeyine sahip değilse(Romatolojik hastalıkları soru olarak sorup rehberde hiç bir bilgi bulundurmamasının başka bir açıklaması yoktur) ben bu kanı alacak kişileri tehlikeye atamam. Bakın neotigason rehberimizde yer almamaktadır. Bu ilacı içen bir bağışçı kan verirse ve bu kan gebe bir kadına giderse gebe kadının çocukları malformasyonlu doğabilir. İmmunsupresan içenler hemen hemen hiç bir ülkede 1 yıl boyunca kan verememektedirler. Bu bahsettiğiniz kısıtlılıklar içerisinde çözüm bir an önce bulunmalıdır. Çünkü bu konuyu 2.5 yıldır anlata anlata dilimde tüy kalmadı. Fakat bu konu önemlidir, hayatidir. Rehberin red kriterlerini Kan Hizmetlerinde çalışan yabancı bir meslektaşıma göstersem hayretler içerisinde kalır. Tamamen üstün körü hazırlanmış ve yıllardır düzeltilmeyen bu liste artık düzeltilmelidir. Çünkü vicdanım rahat değil ve ben bunu düzelteceğim hissiyatından neden bu basiretsiz kişiler kuralları koyan kişiler olmuş da ben değil hissiyatına doğru yol alıyorum bu da maalesef beni agresif yapıyor. Bahsettiğim diğer konular diye bahsettiğiniz bu ilaç ve hastalık konularıysa ilgili makam ve kişilerle yazılı ve resmi olarak paylaştıysanız ve bu yazılara cevap verilmediyse o kuruma halk sağlığını tehdit etmekten dava açmanız gerekmektedir. Çünkü belki yüzüncü kez söylüyorum ama bu konu hayatidir, düzeltilmesi gerekmektedir. Bu konuyu anlamak için intermediate düzeyde İngilizce yeterlidir. Bahsettiğim ilaçlar kan bankacılığında alınmaması gereken kanlar konusunda teori niteliğinde bilgilerdir. Hiç bir ülke neotigason içenden 3 yıl boyunca kan alamaz ama biz alabiliyoruz neden çünkü kanuna dayanarak hazırlanmış bu rehberde ilaç listesinde adı bulunmuyor. Bir kez daha uyarıyorum çünkü uyarmak boynumun borcu bir Kızılderili atasözü yanlışı görüp de elini uzatmayan yanlışı yapan kadar suçludur der. Sokaktan geçen adama anlatabileceğim kadar basit ve büyük bir yanlış vardır. Bunun için sağlık bakanlığından yazı gelmesi gerekiyorsa göreviniz o sağlık bakanlığında yazıyı yazacak kişilerin gerekirse kapısında yatmaktır. Çünkü insanların sağlığını tehdit ediyoruz. Bunca yıldır buna seyirci kalmamız bile içler acısıyken yöneticilerden defalarca yapabileceğimiz bir şey yok cevabı almak tarafımda büyük bir üzüntü uyandırmaktadır.

​

Aldığım tüm bu risk ki Türkiye gibi ülkelerde risk almak cesaret ister kafamı yastığa rahat koymak içindir. Mevzuatta açık olarak yazılı hususların aksine bir uygulama her ekibimde gerçekleştiriyorum. Bahsi geçen mevzuatların doğru olmadığı konuyu azıcık bilen herkesin malumudur. Benim kurumum o kadar para verip NAT testi getirdiyse yapılan ameliyattan sonra 12 ay beklemenin hiç bir anlamı yoktur. Plavix içen birinden trombosit üretilmez, Immunsupresan içenden 1 yıl boyunca kan alınmaz. Tek kullanımlık iğne ile sağlık kuruluşlarında yapılan akupunktur bulaş riski taşımaz. Bunlar benim uydurduğum konular değildir. Tüm dünyada geçerli teori niteliğinde bilgilerdir. Bu bilgilerden bihaber kişilerin rehberin red kriterlerini yazması Türkiye Kan Bankacılığı açısından utanç vericidir.

​

Yıllar geçse de MEŞ'e cevap alabilmek sevindirici fakat bilgi birikim olarak o dönemdeki bilgilerimle şu anki bilgilerim farklı düzeyde. O zamanlar rehberin red kriterleri konusunda 5 yanlış sayabilecekken şu an en az 100 tane sayabiliyorum. Son kez bu yazışmanın bir sonuç getirebileceği umuduyla mevzuat mı değiştiriliyor yoksa TAMİM mi yayınlanıyor bilmiyorum fakat rehberin red kriterleri bir an önce düzeltilmelidir zira bu şekliyle halk sağlığı tehdit edilmektedir.

​

Kurumumuz 3 ayda bir malarya politikasını TAMİM ile değiştirebilecek güce ve kudrete sahipse Malarya'dan çok çok çok çok daha önemli(zira Güney doğu bölgelerimiz 2016 yılına kadar Malarya risk bölgesi olarak kabul ediliyordu) bu hayati konuları da değiştirebilecek güce ve kudrete sahip olduğunu düşünüyorum. Beklediğiniz ve harekete geçmediğiniz her dakika kişilerin sağlığını tehdit etmektesiniz bir kez daha samimiyetimle uyarıyorum.

​

Üslubum sert gelebilir fakat 2.5 yıldır böylesine büyük bir yanlışı düzeltmek için elimden ve cebimden geleni yaptım kendime umursama boşver diyorum fakat boşveremiyorum zira ben umursamazsam tecrübe ettiğim kadarıyla kimse umursamayacak. İddia etmiyorum fakat Sağlık Bakanlığı'na bahsettiğim ilaçlardan kan alınması bağışçı ve kanı alacak kişinin sağlığını tehdit etmektedir, kanıtlarımız da bunlardır tarzında bir yazı yazdığınızı maalesef düşünmüyorum. Eğer bu tarz gönderdiğiniz bir yazı varsa bu suçlamadan dolayı kendimden utanacağım fakat Sağlık Bakanlığında aklı başında olan kişilerin olduğunu varsayıp böyle bir yazıyı görmezden gelebileceklerini sanmıyorum. Çünkü şu an yayında olan rehberin red kriterleriyle her aldığımız kan ile halkın sağlığını tehdit etmekteyiz.

​

Bir kez daha öneriyorum eğer aranızda yapabilecek yetenekte kimse yoksa -şu zamana kadar yapılmamış olması bu yeteneğe haiz olan kimsenin olmadığını gösteriyor- verilecek görev ve ünvan ile ben yapabilirim. Üslubumun sertliği haklılığımın su götürmez bir gerçek olduğundan kaynaklanmaktadır. Umarım çabam, bu berbat red kriterlerinin düzeltilmesini sağlayacaktır. Bu kadar uyarıya rağmen red kriterleri, malarya listesi hala düzeltilmiyorsa Sağlık Bakanlığı'nın önünde oturma eylemi falan yapmam gerekecek 😊

​

Bu hayati hataların bir an önce düzeltilmesi dileğiyle İyi günler dilerim.

​

2. Mail:

​

Tekrardan Merhabalar,

​

Rahat edemediğimden dolayı Malarya konusunu iyi anlatamamış olmama istinaden konuyu bu sefer çözmenizi sağlayacak yaklaşımı anlatacağım.

​

1- Şimdi dediğim gibi eğer Malarya riskli ülkelerde 6 aydan uzun süre geçirildiyse bağış yapmadan önce eskiden 3 yıl bekleniyordu. Şimdi kural değişti zira donörün yıllar geçse dahi enfekte kalabiliyordu. Büyük ihtimalle ve bulabildiğim kadarıyla şu 2 yayının ortaya konmasıyla beraber ülkeler kan bağışı sırasındaki Malarya politikasını değiştirdi.

a) https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1423-0410.2005.00610.x

b) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24654829

 

"Donors may remain infective for up to 5 years with P. falciparum and P. vivax, 7 years with Plasmodium ovale, and 46 years with P. malariae since the travel to the malaria-endemic area"

 

2- Peki ne yaptılar? Hızlıca Sıtma-Antikor testini getirdiler. Kar-zarar oranı hesapladığında yapılan testin maliyeti kişinin kan bağışlayamamasından daha ucuz ve daha güvenilirdi.

​

3- Sıtma Riski bulunan ülkelerde doğan kişilere eğer bir kez daha malarya riskli ülkeye ziyareti olmadıysa bir kereye mahsus olmak üzere Sıtma-Antikor testi yaptılar ve sorunu çözdüler. Mesela Avustralya önce antibody taraması yapıyor ve bu negatif ise tam klinik kullanım için kanı kullanıyordu. Eğer antibody tespit edildiyse, antijen ve DNA testleri şu an enfeksiyon var mı diye kontrol ediyordu. Eğer Antijen ve DNA testleri negatif ise kişi kan bağışlayabiliyor fakat sadece plazma kullanılıyordu.

 

4- Peki biz ne yapıyoruz?

​

a) Önce kanunlarla belirlenmiş olan uymak zorunda olduğumuz rehber her ülkede uygulanan Sıtma-Antikor testini istiyor. Fakat yetkililer unutuyor ki Türkiye'de sıtma-antikor testi yapan kurum sayısı çok az ve bu testi Kızılay yapmazsa bu testi hiç kimsenin yapamayacağı ve kan veremeyeceği anlamına geliyor. Ama istemeleri kanın güvenli tedariği açısından önemli dolayısıyla bir sıkıntı yok, fakat bu rehberdeki liste o kadar eski ki Gürcistan'a gir çık yapan kişi bile rehber yüzünden 1 yıl boyunca kan veremiyor.

b) Sonra Kızılay biz çok bağış kaybediyoruz bunu düzeltelim diyor fakat maalesef düzeltilemiyor. Ağustos 2017'de tuhaf bir yazı gönderiliyor. Yazıdan şu sonuç çıkarılıyor sıtmanın cirit attığı Myanmar'da doğandan kan alınabiliyor fakat Gürcistan'a gir çıktan kan alınmıyor.

c) Her neyse bir şekilde bu liste öyle ya da böyle bir şekilde düzeltilmeye çalışılıyor ve deniyor ki 2013 yılından önce ziyaret varsa eski liste ziyaret yeniyse yeni liste kullanılacak deniyor. Fakat eski listede Myanmar gibi bir çok ülke yok. Ayrıca rehberde 6 aydan uzun süre geçirenler Sıtma-Antikor testi istenir dese de gelen yazılarla bu sefer bu ülkelerde doğanlardan kan alınmamaya alanlara ceza kesilmeye başlanıyor. Fakat bu sefer kuralın çok saçma bir açığı ortaya çıkıyor. Yazıda deniyor ki 6 aydan uzun süre malarya riskli ülkede geçirdiyse kan veremez fakat Bağışcı sorgulama formunda soru hala son 3 yıl içinde herhangi bir ülkede bulundunuz mu diye duruyor. Soru da düzeltilmiyor böylelikle doktorların hepsinin tüm bağışcılara hayatının herhangi bir döneminde yurt dışında 6 aydan uzun süre geçirdiniz mi diye sorgulama yapması gerekiyor. Fakat eminim ki doğum yeri dışında ekip doktorların büyük çoğunluğu böyle bir uzun süreli yaşam var mı diye kontrolünü yapmıyor. Böylelikle yıllardır kan veren bir çoğu 20 yılı aşkın süredir Türkiye'de ikamet eden Azeri, Özbek vatandaşlarımız kan verememeye ve kuruma küsmeye başlıyor.

d) Son olarak yeni Medikal koordinatörümüzün yazısıyla yeni bir yazı geliyor. Artık yeni listemiz bu deniyor ve müdürler Suriyelilerden artık kan alabilirsiniz diye duyuruyor. Şimdi hem muhattabım olan size hem sayın Medikal koordinatörümüze beni aydınlatmanız açısından şunu soruyorum

 

1996 yılından önce tüm Suriye Sıtma Riskli Ülkeler kategorisindeyken bu ülkede bu tarihlerde doğanlarda Sıtma paraziti olmadığını neye göre düşünüp artık kan alabilirsiniz diyorsunuz? Örneğim sadece Suriye için değil diğer listeden kaldırdığınız tüm riskli ülkeler için geçerlidir. Teknolojinin bu kadar geliştiği 2018 yılında sadece Google'a Who Malaria risk countries yazıp 2008 yılına kadar tüm listeye ulaşabiliyorken hangi bilimsel gerçeğe dayanarak bu riskli ülkelerde 6 aydan uzun süre geçirenlerden kan alabiliyoruz, bilmiyorum. Eğer siz biliyorsanız kanıtlarıyla beraber cevabını duymayı çok isterim. Şu an yeni getirdiğiniz kural güvenli kan tedariği açısından risk taşımaktadır. Bu riski "bize bir şey olmaz, zaten hiç bir doktorun aklına transfüzyondan sonra TTM olabileceği aklına gelmez" dayanarak alıyorsanız derin üzüntü duyuyorum.

​

5- Sıtma-Antikor testi bir an önce ihaleye açılmalı ve bu vatandaşlarımıza bir kereye mahsus olmak üzere bu test uygulanmalıdır. 2015 yılına kadar Dünya Sağlık Örgütü'nün önerileri doğrultusunda endemik bölgelerimizde aşağıdaki kurallar uygulanmalıydı.

"- Hem sıtma mevsimi boyunca hem de yılın geri kalanında, enfeksiyon riski en düşük olan bağışcılardan kan alınmalıdır.

- Düşük endemik bölgelerden kan almayı arttırma ana strateji olmalıdır.

- Tüm bağışlara smear mikroskobi ya da antijen testi ile tarama yapın."

​

Fakat yukarıda Dünya Sağlık Örgütü'nün öneri olarak sunduğu kurallar uygulanmadı. Uygulanmadığından belki de yüzlerce hasta TTM yüzünden vefat etti. Artık endemik bölge olmadığımıza göre Dünya Sağlık Örgütü'nün önerilerine bir kez daha bakalım.

​

​

"Endemik Olmayan Bölgelerde:

-Potansiyel bulaşı engellemek için donör popülasyonunun malarya ile temas riskini tanımlayın.

- Mallarya riski ya da öyküsü olan kişileri belli erteleme stratejeleri uygulayın.Riskli kişilere şu sorular sorulmalıdır: "Doğduğu yer, Daha önce endemik bölgede ikamet edip etmediği? Son 12 ay içinde endemik bölgeye ziyaret olup olmadığı?  Endemik bölge sırasında ya da sonrasında ateşle giden hastalık ya da malarya öyküsünün olup olmadığı?"

**Eğer sensitif ve multi spesifik bir antibody testi (*Sıtma-antikor testi diyebiliriz) mevcut değilse (*Kızılay'da yok)

1) Malaryanın endemik olduğu bir bölgeye ziyareti olup herhangi bir semptomu olmayan kişiler ziyaretin üstünden 12 ay geçene kadar kan veremezler.

2) Endemik bölgeye ziyareti olmuş ve ateşli hastalığı olan kişilerden malarya tanısı almasa dahi tam iyileşmenin ve bölgeyi terk edişin üstünden 12 ay geçene kadar kan veremezler.

3) Malaryanın endemik olduğu bölgede hayatının ilk 5 yılını geçirmiş kişiler ya da 6 ay ya da daha uzun süre endemik bölgede yaşayan kişiler endemik bölgeyi terk edişten 5 yıl sonrasına kadar kan veremezler.

4) Bir kez dahi malarya tanısı almış kişiler hiç bir zaman kan veremezler. [Kalıcı red]

** Eğer sensitif ve multi spesifik bir antibody testi mevcut ise

1) Asemptomatik, malarya bulaş riski olan (ziyaret ya da ikamet) bireyler endemik bölge dönüşünden 6 ay geçtikten sonra kan verebilirler.

2) Malarya bulaş riski olan (ziyaret ya da ikamet) bireylerin eğer ateşli hastalığı varsa malarya tanısı almasa dahi tam iyileşmenin ve bölgeyi terk edişin üstünden 6 ay geçene kadar kan veremezler.

3) Şu anda bir enfeksiyon ya da malarya öyküsü olan kişiler tam tedavi ve iyileşmenin üstünden 3 yıl geçtikten sonra kan verebilir."

​

Malarya konusuyla sizin ilgilendiğinizi düşünerek böyle uzun ve herkesin anlayabileceği şekilde yazdım. Şimdi bugünden itibaren yapılması gereken

​

1- Sıtma Antikor Testi ihalesi şartnamesi hazırlanmaya başlanmalıdır.

2- Sıtma Antikor Testi alındıktan sonra Avrupa Birliği'nin rehberi uyarınca aşağıdaki kural getirilmelidir.

​

"Tüm hayatlarında malaryanın endemik olduğu bir bölgede 6 aydan uzun süre yaşamış kişiler:

1) Eğer antibodyler için valide edilmiş immünolojik bir test(Sıtma-antikor testi) sonucu negatif ise endemik bölgeye son ziyaretin üstünden 4 ay geçtikten sonra kan verebilir.

2) Test tekrarlayan reaktivite gösteriyorsa, antibody testi negatife dönene kadar uygun bir zaman reddedilir. (önerilen zaman 3 yıldır)

3) Eğer test yapılmamışsa test yapılana ve negatif olana kadar reddedilir."

​

Malarya öyküsü veren kişiler:

1) Kişi asemptomatik olana ve kişinin tedavisi bitene kadar reddedilir.

2)Tedavi ve son semptomların bitiminden 4 ay geçtikten sonra eğer sıtma antikor testi negatif ise kan verebilir.

3)Test tekrarlayan reaktivite gösteriyorsa, antibody testi negatife dönene kadar uygun bir zaman reddedilir. (önerilen zaman 3 yıldır)

4) Eğer test yapılmamışsa test yapılana ve negatif olana kadar reddedilir.

Endemik bölge ziyaretinde ya da sonrasındaki 6 ay içinde malarya ile uyumlu teşhis edilemeyen ateş hastalığı olan kişiler:

1)Eğer valide edilmiş malarya parazitlerinin antibodyleri için yapılmış bir immünolojik test(Sıtma-antikor testi) sonucu negatif ise tedavi bitimi ve semptomların bitişinin üstünden 4 ay geçtikten sonra kişi kan verebilir.

2) Test tekrarlayan reaktivite gösteriyorsa, antibody testi negatife dönene kadar uygun bir zaman reddedilir. (önerilen zaman 3 yıldır)

3)Eğer test yapılmamışsa test yapılana ve negatif olana kadar reddedilir.

Endemik bölgeyi ziyaret sonrası malarya ile ilgili herhangi bir klinik semptomu olmayan diğer tüm kişiler:

1) Eğer antibodyler için valide edilmiş immünolojik bir test(Sıtma-antikor testi) sonucu negatif ise endemik bölgeye son ziyaretin üstünden 4 ay geçtikten sonra kan verebilir.

2)Test tekrarlayan reaktivite gösteriyorsa, antibody testi negatife dönene kadar uygun bir zaman reddedilir. (önerilen zaman 3 yıldır)

3) Eğer test uygulanmadıysa son ziyaretin üstünden 12 ay geçtikten sonra kişi yeniden kan bağışına kabul edilebilir"

​

3- Sıtma Antikor Testi alabilecek durumda değilsek hazırladığınız liste yıl yıl ülkelerin bölgelerine göre bir önceki mailimde belirttiğim şekilde güncellenmelidir ve bir an önce yıllardır iç savaş yaşayan Suriye'den sıtma bildirimi yapılmasının beklenmesi bırakılmalıdır. Bu yapılan listeler ülkelerin yaptığı bildirimlerle gerçekleşmektedir. İngiltere 1996 yılına kadar tüm ülkeyi Sıtma Riskli bölge 1996-2012 tarihi arasında ise kuzey bölgelerini riskli bölge olarak görmektedir. Zaten iç savaş Mart 2011'de başlamıştır. Savaşta olan bir ülkeden malarya bildirimi beklemek abesle iştigaldir.

​

Umarım saatlerdir uğraşıp uykusuz kalmama neden olan bu mail bir sonraki Malarya Tamim'inizin doğru ve profesyonelce bir yaklaşımla hazırlanmasını sağlar.

​

İyi geceler dilerim.”

​

3. Mail:

​

“Merhabalar ... Bey,

 

Malarya konusunda alınan kararın bilimsel kanıtlarını beklediğimi içeren bir mail atmıştım fakat maalesef cevap alamadım. Cevap verebilirseniz sevinirim”

​

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

​

Şimdi tüm buraya kadar okuyanlar anlayacaktır ki tek duymak istediğim evet bir an önce bu rehberi güncelleyeceğiz idi fakat bir türlü duyamadım. Sorduğum sorulara cevap alamadım. Çok da zeki olmayan hiç de çalışkan olmayan bir ekip doktorunun yazdıklarına dahi Kızılay yöneticileri maalesef adam akıllı cevap verememiştir. Plavix gibi bazı konularda bilgi eksikliğim var fakat ileride göreceğimiz üzere öğrenmek için çabam da var. Ben bu işi böyle yapamazsınız, bu işin doğrusu böyle diye anlatıyorum. Eğer doğrusu böyle değilse kanıtlarınızı görmek istiyorum diyorum. Fakat maalesef hiç bir cevap alamıyorum.